trommelende-handen.png

Isolement doorbreken

Muziek heeft een samenbindende kracht. Dit heeft onder andere te maken met de synchroniciteit in muziek van geluiden, beweging en expressie. Niet alleen melodieën, harmonieën en ritmes komen gelijktijdig samen, dit kan ook in een samenspel van een twee of meer mensen. Daarbij zijn grenzen zoals cultuur en taalbarrières met muziek goed te overwinnen. In muziektherapie wordt dit gegeven gebruikt om eenzaamheid en isolement van mensen te doorbreken. Dit kan echter niet plaatsvinden zonder het opbouwen van een vertrouwensrelatie tussen de muziektherapeut en de cliënt.

 

Betekenisvol contact

Met muziektherapie kunnen problemen op relationeel gebied worden bewerkt, waarbij muziek de cliënt in contact met andere mensen kan brengen. Omdat muziek geen strikt definieerbare inhoud heeft en de betekenis niet direct vastligt, is in het muziek maken een gelijktijdige, continue uitwisseling mogelijk. De muziektherapeut biedt in dit kader vormen aan, waarin cliënten kunnen oefenen in het aangaan en vasthouden van betekenisvol contact. Vooral in gevallen waarbij de verbale communicatie bedreigend is, gewantrouwd wordt of ontoereikend is, biedt muziek de mogelijkheid op deze manier contact te leggen.

Copingvaardigheden

Muziektherapie levert een bijdrage aan het reconstrueren van meer effectieve interactie- en copingvaardigheden, zoals het kunnen afstemmen op de ander en het aangeven van grenzen. Binnen een muzikale situatie is daarvoor gevoel of beleving nodig. Het niet gebruiken van gevoel en beleving kan blijken uit het in het geheel niet afstemmen, of juist overmatig afstemmen op de ander. Gevolg daarvan kan zijn dat de cliënt zichzelf isoleert in contact met anderen of zichzelf verliest in het contact, waardoor zijn eigen wensen en behoeftes worden ontkend of niet meer worden ervaren. Deze zogenaamde disfunctionele interactiestijlen worden in muziektherapie bewerkt, waarbij de cliënt leert dat het contact met anderen verbetert als het eigen gevoel als basis voor het muzikale samenspel wordt gebruikt.

Identiteit en autonomie

Muziek kan een rol vervullen bij de vormgeving van een eigen identiteit doordat mensen zich identificeren met voor hen betekenisvolle muziek, met een specifieke muziekstijl of songtekst. De muziektherapeut gebruikt dit gegeven door de kenmerken van de muziek of de manier waarop de cliënt speelt te koppelen aan zijn zelfbeeld, ter versterking van de identiteit. Mensen weten vaak precies welke muziek past bij hun huidige gevoel of welke muziek gekoppeld is aan een gebeurtenis. Muziektherapie draagt bij aan de autonomie door muzikale inbreng en keuzes van de cliënt te faciliteren, te bevestigen en te verdiepen.

Bron: Beroepsprofiel van de muziektherapeut. © NVvMT 15 mei 2009